Tiếng đàn núi

Đến nhà Bàn Minh đúng như dự định dù mệt lả người Minh vẫn quên hết mệt mỏi để làm phiên dịch viên cho bạn bè và bố mẹ. Sau vài lời giới thiệu làm quen và uống ly nước, Bàn Minh gợi ý cho bố mời các bạn ly rượu. Nâng chén rượu mời ông Sơn nói: "Phun bua ham Mềnh, ham pé xê tài tháo diạo bê lống a. Toóng lang khấu hề, tháo pé nai bê tròng bọ cào ái miền thim lớ..."( Các cháu quý bác, quý Minh mới đến chơi thì tốt rồi. Vùng cao khổ lắm, đến quê bác đây thì đồi núi còn thấp hơn người nữa đó).

Bàn Minh vừa dịch lại câu nói của bố vừa giải thích ý nghĩa cho các bạn biết rồi cùng nâng ly rượu. Sau những giây phút ấy Minh dẫn các bạn ra ngoài dạo chơi ngắm cảnh, trời chiều dần dần buông xuống những con chim rừng đang cất tiếng gọi nhau tìm nơi trú ngụ rồi đâu đó xa xa một số nhà đã ánh lên bếp lửa lập lòe. Ở vùng cao thì tùy từng huyện từng xã cũng có những điểm khác nhau nhưng riêng ở đây thì đa số dân Mông, Dao thường sống ở thung lũng hoặc trên sườn đồi, dưới chân núi vùng sâu vùng xa hơn còn dân Tày Nùng thì sống ở những nơi thuận tiện hơn chút. Nơi này cũng chả phải quê gốc của Bàn Minh, Minh sinh ra ở một xã lân cận, Minh còn nhớ hồi bé nhà mình ở dưới chân núi, bố mẹ thường dậy sớm nấu cháo ngô để nguội rồi nắm lên nương từ sớm, để Minh cùng các em ở nhà với bà nội, bà thường bận việc trong nhà nên chốt cửa lại không cho Minh dẫn các em ra ngoài chơi, mỗi khi bà nhìn thấy các cháu ra khỏi trước cửa nhà chơi bà lại vội chạy ra bế vào nhà chốt cửa lại, có những lần mấy anh chị em không chịu lại khóc ré lên Minh cũng không hiểu sao bà nội làm thế nữa. Mãi sau này dần dần lớn lên Minh mới hiểu bà sợ mấy anh em ngã xuống vực sâu trước cửa nhà. Hồi đó quanh năm ngô không đủ ăn bố Minh phải đi mót từng đồng một để ra chợ mua gạo về nấu cháo pha với củ mài, Minh còn nhớ những bát cháo gạo để nguội mà bố mẹ dành riêng cho mấy anh em sau những bữa ăn chính, khi cháo nguội đông lại mẹ dùng thìa chọc xuống chính giữa bát cháo chia sẻ ra từng phần cho mấy anh em cầm trên tay chấm với muối rang ăn rất ngon. Mãi đến năm lên chín tuổi bố mẹ mới đến xã này mua lại tài sản của một gia đình người Mông di cư đi Đắc Lắc mà những gia đình hồi đó đi vào Lâm Đồng hay Đắc Lắc thì người ở quê đều nói là đi Nam.

Hồi mới chuyển đến ở lại ngôi nhà cũ rách nát của người ta ngoài đồi có vài đám ruộng bậc thang còn nương đa số ở thung lũng phải gánh phân đi xa hàng tiếng đồng hồ mới tới nơi. Thung lũng hồi đó còn khá hoang vu, dân vùng này đồn rằng chỉ vào trong đó làm nương còn thấy ghê sợ vì nghe nói trong thung đã từng có người ở nhưng toàn mắc bệnh tâm thần rồi đi nhảy vực hoặc treo cổ tự tử. Họ đi bói toán thầy bói nói là trong thung có ma bắt người vì có lời nguyền gì đó từ những đời trước khi thực hiện lời nguyền họ chôn 5 bộ cối xay và chôn cả vàng bạc nếu ai vào đó ở sẽ phải đánh đổi bằng mạng người nên không ai dám vào ở. Theo tin đồn ấy có cả những người từ vùng khác cũng đến ăn ngủ tại đây đào bới tìm kiếm khắp thung lũng nhưng chẳng thấy vàng bạc đâu. Một vùng hoang vu như thế mà thi thoảng lại có tiếng gà gáy trên ngọn núi nhưng tuyệt đối ở đây lại không có con gà rừng nào cả, tiếng gà ấy thật sự ai cũng nghe được nhưng nghe kỹ thì không giống tiếng gà lắm. Khi vào làm nương rẫy ông Bàn Sơn bố của Bàn Minh theo dõi thấy lần nào tiếng gáy ấy cũng xuất hiện khi có gió và có những lúc gió càng mạnh thì tiếng gà gáy càng to và quanh năm vẫn chỉ nghe tiếng xuất hiện đúng bên ngọn núi ấy. Rồi một hôm ông đang làm việc mệt ngồi nghỉ bên gốc tre giải lao cuốn điếu thuốc lá tình cờ có cơn gió thoảng qua làm cây tre đung đưa các cành tre cọ vào nhau kêu kèn kẹt, khi gió càng mạnh thì cành tre cọ vào nhau kêu càng to ông nhớ đến chuyện tiếng gà trên núi coi như đã có lời giải đáp và ông cười lên như điên chẳng khác một nhà bác học mới tìm ra phát minh mới. Ông khẳng định chắc rằng tiếng gà trên núi có thể là hai cành cây nào đó bám sát vào nhau khi có gió hai cành cây cọ vào nhau tạo nên tiếng kêu tương tự như cành tre vậy. Từ đó ông mới hoàn toàn bác bỏ lời đồn, vì toàn bộ nương rẫy ở đó nhiều phải đi làm xa nên chuyển nhà vào trong đó ở. Từ ngày nhà Bàn Minh chuyển vào đó ở không thấy vấn đề gì các nhà khác cũng chuyển dần vào ở cùng thế là thành một bản nhỏ nương rẫy gần nhà không phải đi làm xa ai cũng khâm phục ông Bàn Sơn. Thi thoảng tiếng gà trên núi lại xuất hiện khi có gió đôi khi gà nhà cũng gáy đáp lại ông Sơn thường nói vui với bọn trẻ rằng đó là tiếng "đàn núi" vang lên. Sau vài năm chặt phá cây từ sử dụng việc khác cho đến làm củi, đến lúc chặt hết các cây to rồi chẳng thấy tiếng gà trên núi đâu nữa.

Đưa các bạn ra ngoài dạo chơi Bàn Minh như một hướng dẫn viên kể cho các bạn nghe những câu chuyện từ thời thơ ấu cho đến những câu chuyện tưởng chừng như lạ kỳ mà có thật. Đúng là đôi khi con người tự tạo ra địch gây dễ sợ cho mình.

Nhà Minh những ngày này đang có vài anh em ở bên ngoại sang mượn đất trồng đỗ tương, vì nhà xa nên tối ở lại ngủ nhờ. Do thất học, nửa câu tiếng