Tiếng đàn núi

Phổ Thông họ cũng không biết nên thấy Bàn Minh dẫn về vài bạn đến chơi nghe nói là dân xuôi không nói được tiếng bản địa mấy anh em cứ ngần ngại không muốn tiếp xúc vì sợ không nghe được tiếng để trò chuyện sẽ xấu hổ. Ở đây sóng di động rất yếu, nhà nghèo nên bố mẹ ưu tiên cho Bàn Minh được dùng một chiếc di động loại soàng để liên lạc bạn bè còn trong gia đình không ai dùng cả. Tối đến mẹ bảo Minh gọi cho cô ruột trong Đắc Lắc để hỏi thăm nhau, Minh mượn sim trả sau của Hùng "ếch" dò mãi không có sóng Minh nhớ ra hình như mọi lần đặt ở đầu giường lâu lâu có sóng nên đem chiếc di động nằm trên giường đợi khi sóng lên được một, hai vạch thì gọi nhưng cứ bên kia nhấc máy thì bên này lại tự động bị ngắt vì sóng yếu rồi khi cô từ bên kia gọi lại cũng vậy nên đành chịu. Rồi bất ngờ chiếc di động của Vinh "béo" có chuông tin nhắn reo lên trong túi của chiếc áo treo ở cái đinh đóng trên cột nhà, nó chạy lại xem thấy có sóng, biết được cái chỗ chiếc đinh ấy có sóng Bàn Minh cũng chạy lại chọn làm địa điểm gọi cho cô ruột để mẹ nói chuyện, trong những người anh em bên ngoại có cậu Pham hỏi Minh là mày gọi cho mẹ nói chuyện với ai tận đâu thế, Minh nhanh nhảu trả lời cậu là nói với cô trong miền Nam, theo thói quen của mọi người trong vùng Minh cứ bảo Đắc Lắc là miền Nam cho qua chuyện, đỡ phải giải thích thêm. Câu trả lời của Minh làm cho cậu ruột trợn mắt ngạc nhiên bảo "trời ơi điện thoại gì mà gọi được tận miền Nam?" Không hiểu được tiếng bản địa nhưng thấy sự ngạc nhiên đến đờ người ấy của cậu Pham khiến mấy bạn của Minh cũng phải phì cười.

Nhà Minh khá chật chội, nơi ăn chốn ở mọi thứ đều trong tình trạng tạm bợ. Sau bữa cơm tối đạm bạc, biết có khách không đủ chỗ ngủ, để nhường giường cho khách ông Bàn Sơn rải chiếu xuống nền ngủ tạm. Các nhà trong bản đều cách khá xa nhau muốn đi chơi từ nhà này sang nhà nọ cũng phải gần hết điếu thuốc tàn. Và ở đây người ta thường ngủ sớm sau những ngày lao động mệt nhọc nên Bàn Minh cũng chẳng muốn dẫn các bạn đi chơi làm phiền nhà khác, Minh dẫn các bạn lên giường nằm sớm để trò chuyện. Các bạn hỏi mọi khi vẫn ngủ sớm vậy sao. Minh trả lời rằng thường thì mọi người đi làm mệt nên ngủ sớm để hôm sau mới dậy được sớm đi làm, vả lại thức đêm cũng phải tốn dầu hỏa để thắp. Nghe Bàn Minh nói ba người bạn phải suy nghĩ, họ nhớ đến những bóng điện cao áp ở thị thành, nhớ đến những hôm vội vàng đi chơi thậm chí quên cả máy tính, quạt rồi cả bóng điện trong phòng trọ không hề tắt. Đến nhà Minh chứng kiến họ mới biết quý từng tia sáng của ánh điện, biết quý từng đồng tiền mà cha mẹ kiếm từ những giọt mồ hôi nước mắt ở quê.

Ở cái vùng "lên đỉnh đèo đầu người cao hơn ngọn núi, xuống chân dốc nhìn thấy đỉnh núi mũ rơi" này dân chủ yếu tự cung tự cấp, 5 ngày mới có một phiên chợ ở trung tâm xã. Những ngày đưa bạn về quê chơi lại đúng dịp chợ phiên nên Bàn Minh định rủ mấy bạn hôm sau ra chợ xã chơi cho biết chợ phiên ở quê mình. Vinh béo hỏi:

- Thế đi xong đến trưa chiều lại phải ngược dốc về đây hả bác?

- Ừ, chẳng lẽ lại đi trường luôn hả, thấy ngán rồi à hì hì...

Hùng ếch thì bảo:

- Chợ vùng cao thì có gì hay ho, chiếu trên ti vi suốt các ông không thấy à?

- Mày nghĩ thế. Biết đâu ở đây có gái xinh dễ tán hơn thì sao...? - Đến lượt Đại nát nói mấy thằng lại cười ầm lên chọc ghẹo thêm cho hết chỗ nói...

***

Sáng ra, dậy đánh răng rửa mặt, cầm vào bàn chải Vinh béo ngạc nhiên hỏi:

Sao cán bàn chải đen thế bác Minh?

Đang bận chải răng, Minh dùng tay chỉ vào chiếc siêu đun nước để rửa mặt, không cần giải thích ai cũng hiểu chiếc siêu đã cũ kỹ quai siêu đen sì vì đã trải qua bao nhiêu ngọn lửa và khói củi...

*

Buổi chợ phiên khác với những gì mọi người tưởng tượng so với các buổi chợ vùng cao khác như Hùng ếch nói là thấy trên ti vi. Ở đây không có ngựa, có lác đác những phụ nữ người Mông đeo gùi vừa đi vừa quấn những sợi lanh trên tay ngược lại là những đàn ông Dao gánh những gánh dậu to cồng kềnh, nhìn từ xa chỉ thấy hai chân của người gánh như hai chiếc đũa chọc xuống đất đang thay nhau đưa đẩy hai khối vật nặng trịch trên đầu mà đi. Những người gánh dậu ấy là người ở xã trên, họ phải dậy từ lúc trời chưa sáng đi mới kịp thời gian họp chợ. Dậu gánh đến đây bán được bao nhiêu thì bán nếu khi chợ tan mà bán chưa hết họ tiếp tục gánh đi khoảng hai chục cây số nữa ra thị trấn ngủ lại các Đình chợ chờ họp phiên chợ huyện hôm sau.

Phiên chợ xã là hai dãy lán rơm, một dãy bán hàng quần áo giày dép, dãy còn lại là bán mắm muối, rượu và tạp hóa lẫn lộn. Lác đác bên ngoài là những người bán rau rừng, bán ngô, đỗ tương...Lưa thưa có vài ba quán phở, phở ở đây duy nhất là phở thịt ba chỉ mà đông nghịt người. Bàn Minh gặp lại mấy người bạn học cùng hồi cấp một, hai họ tay bắt mặt mừng nói vui gọi Minh là "cán búa" (tức cán bộ) về bản, họ mời nhau vào quán phở ngồi uống rượu suông để hàn huyên, Minh nháy mắt cho mấy ông bạn người xuôi cùng vào ngồi làm quen. Tự nhiên vào quán ngồi uống rượu sex (r