Đứa trẻ lạc

Nó thấy mình lạc, lạc giữa cuộc đời chính nó, giữa những sự sắp đặt trớ trêu của tạo hóa.

***

Đó là những ngày tháng năm nó mới học lớp Hai. Những đêm tối nằm yên lặng trên chiếc giường nhỏ dưới nhà, nó lắng nghe tiếng mẹ khóc nức nở, tiếng bố đanh lại quát tháo. Mẹ khóc nhiều lắm, qua những tiếng thổn thức khe khẽ, nó nghe thấy mẹ xin bố hãy giải thoát cho bà. Tiếng những bước chân chạy rầm rầm ở tầng trên, tiếng đồ đạc rơi vỡ loảng xoảng. Nó sợ hãi, co rúm người trong tấm chăn mỏng và dỗ mình vào giấc ngủ vụng về.

Sau đó bố mẹ chia tay nhau. Rất đột ngột. Mẹ ôm nó khóc, rồi với đủ thứ đồ lỉnh kỉnh, chiếc taixi đưa bà rời xa ngôi nhà nhỏ có đứa con thơ bé bà để lại, một nơi chốn bà đã làm vợ hơn mười năm nay, đủ cả những vui buồn, đắng cay, đủ hạnh phúc và những giọt nước mắt.

Những đêm tối, nó chẳng còn phải âm thầm lắng nghe tiếng bố mẹ cãi nhau nữa, sẽ thật hạnh phúc nếu không thay vào đó cũng chẳng còn ai hay xoa lưng cho nó ngủ mỗi tối, thi thoảng lại rón rén khẽ đắp tấm chăn mỏng lên người nó.

Bố cho người ta thuê căn nhà, rồi gửi nó lên nhà ông bà nội. Căn nhà nhỏ xinh nằm giữa một khu sát ngoại ô, thanh bình, yên ả. Nhà ông bà nội trong kí ức của nó là cánh cửa bằng gỗ trắng, hàng rào xây xung quanh mảnh vườn be bé trồng đủ thứ hoa, thứ rau củ, những chiều mát ông nội lại bắc võng ra dưới gốc nhãn nằm đọc báo, thi thoảng lại khe khẽ ngân nga khúc truyện Kiều, thơ Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, nó nghe mãi thành quen, chứ hồi ấy có hiểu gì đâu. Tối tối, bà nội nằm xoa lưng cho nó dễ ngủ, tay bà thô ráp, sần sùi nhưng nó thích lắm, bà còn kể cổ tích, ngụ ngôn rồi cả ca dao cho nó nghe. Bà thuộc nhiều thứ, nó nghe mãi, và cũng thành quen.

Bố nó bỏ đi biệt. Nó hỏi bà, bà bảo không biết. Nhưng nó nghe loáng thoáng mấy bà hàng xóm kể lể với nhau, bố nó đi tìm mỏ vàng, đi đào vàng tít đâu xa xôi, nó không nhớ nổi. Bố có về thăm nó hai lần, bố hốc hác, gầy gò, bộ quần áo bạc phếch lấm lem bụi đường. Nó thấy tóc bố đã lốm đốm bạc. Rồi bố lại bế thốc nó lên, cho nó que kẹo, cái kẹp tóc bông hoa xinh xinh, khen nó học giỏi, viết chữ đẹp.

Hình như ấy là lần cuối cùng nó gặp bố nó. Bố đi biệt, khi về chỉ còn lại cái người không hồn, lạnh toát, cũng bơ phờ, hốc hác y như lần ấy. Nó thấy ảnh bố trên bàn thờ, thấy trên đầu mình quấn chiếc khăn trắng trông là lạ, thấy ông nội ngồi thần người, thấy bà sụt sịt khóc, những giọt nước mắt chảy ra từ hốc mắt, gương mặt bà co rúm, nết nhăn như hằn sâu mãi. Còn bố nó, cứ nằm ngủ mãi chẳng chịu dậy, mắt bố nhắm nghiền, bộ quần áo trên người sạch sẽ, gương mặt bố trông bình thản đến lạ thường.

Hôm ấy cả mẹ cũng về. Mắt mẹ sưng húp, vằn những tia máu đỏ. Tay mẹ bế cậu con trai một tuổi rưỡi, đôi mắt nâu linh hoạt, bàn chân bàn tay mũm mĩm, da dẻ hồng hào sạch sẽ. Lạ quá! Nó có em từ bao giờ thế? Sao bố chẳng dậy bế em bé đi? Nó nép mình sau kẽ cửa chỉ dám nhìn thằng em trai mới bằng cái nhìn đầy e dè, sợ sệt.

Căn nhà nhỏ của ông bà nội hôm ấy đông đúc náo nhiệt lạ, bao nhiêu người hết lượt này đến lượt khác ghé thăm, thỉnh thoảng lại có kẻ nhìn nó với ánh mắt thương hại, xót xa mà nó chẳng hiểu gì. Tiếng kèn trống inh ỏi, nghe đến não cả ruột.

***

Sau đợt ấy bà nội nó ốm rộc cả đi, bà hay nằm một mình trên tấm phản rộng để mặc nó xoa bóp chân tay, nước mắt bà chảy dọc gò má nhô cao, lốm đốm đồi mồi. Nó ríu rít kể cho bà nghe đủ thứ chuyện, chuyện bài vở trường lớp, chuyện hàng xóm nhà kế bên, chuyện cây ổi trong vườn mới ra quả. Nhưng tuyệt nhiên nó chẳng bao giờ nhắc tới những chuyến gặp gỡ bất ngờ của mẹ nó ở trường. Mẹ hay mang theo cậu em trai nay đã bập bẹ biết nói và chập chững biết đi, thi thoảng mẹ giúi vào tay nó những đồng bạc lẻ để uống nước, ăn cái bánh cái kẹo.

Khi bà nội mất, nó đã tròn mười hai. Đủ lớn để hiểu cái từ "giải thoát" trong những đêm tối mẹ cầu xin bố nó, đủ thông minh để nhận ra đứa em trai nó hằng yêu quý là con của một người cha dượng nó chưa gặp bao giờ, cũng đủ hiểu biết để thảng thốt nhận ra những năm bố nó bỏ đi biệt ấy là vì chán chường cái cảnh gà trống nuôi con, chán cả cuộc hôn nhân đổ vỡ.

Nó không gặp mặt mẹ nó thêm một lần nào nữa. Sự trẻ con bướng bỉnh, nông nổi đã ngăn những khao khát được mẹ yêu thương từ sâu trong thâm tâm nó. Nhưng mẹ đã bất ngờ tìm nó vào một buổi trưa thứ Bảy nắng to.

- Con có muốn vào miền Nam với mẹ và dượng con không?

Nó im lặng, cúi gằm mặt. Nó có muốn không? Nó muốn, nó rất muốn. Những mỗi lần nghĩ đến đứa em cùng mẹ khác cha, nghĩ tới người cha dượng chẳng rõ hình dạng, lòng nó quặn thắt lại. Mẹ nó thả thằng em xuống, dịu dàng hôn lên má nó, rồi như sắp khóc, bà bảo:

- Con ở lại cố gắng học hành.

Xong bà lật đật bế cậu con trai bụ bẫm đi mất, nó đứng trên lề đường vắng ngắt, nhìn theo chiếc taxi đưa mẹ nó đi, ngẩn ngơ mãi chẳng rõ đang nghĩ gì...

***

Nó vừa lên lớp Tám thì ông nội