Những con chim trong lồng

- Cô còn đi dạy không ạ?

- Tôi về hưu năm ngoái... Có việc gì mà em lại đến đây?

- Em chỉ muốn xác nhận một điều thôi.

Cô nhìn tôi, chờ đợi.

- Sao hồi đó cô không dễ dãi với sinh viên một tí để tụi nó đỡ oán cô, thật sự rất nhiều người thi rớt môn cô, có phải họ không chịu học hành đâu nhưng đôi khi chỉ sít sao một chút mà cô cũng không vớt, có người ra trường đi làm 2 năm 3 năm rồi mà vẫn còn nợ bằng. Cô hay nói sau này ra trường rồi các em sẽ cám ơn cô, tại sao vậy ạ?

- Hôm nay có lẽ là một ngày rất tệ với em nhỉ? - cô mỉm cười, nhấp một ngụm trà - em biết chuyện những con chim trong lồng không?

- Những con chim thì liên quan gì ở đây ạ? Em không muốn bài học triết lý nào nữa, cuộc đời này đã quá mệt mỏi rồi, em cũng ngoài 30 tuổi rồi, em chỉ muốn biết tại sao?

- Ở Tòa Tháp Va-ti-căng, - cô nhìn thẳng vào mắt tôi, nghiêm khắc buộc tôi phải cư xử lịch sự hơn - người ta có nuôi 2 loại chim bồ câu, một bên được tự do bay nhảy kí hiệu ở chân chiếc dây màu xanh còn một bên bị nhốt trong lồng kí hiệu chiếc dây màu đỏ, bên tự do bay nhảy thì điều kiện rất khắc nghiệt, đồ ăn hạn chế, các bữa ăn cũng cách xa nhau hơn, hơn nữa gười ta còn dùng vòi xịt và đám trẻ con còn ném đá chúng. Ngược lại bên nhốt trong lồng thì đồ ăn thừa mứa, chúng ở trong những chiếc lồng đẹp có mái hiên che, đến bữa người ta lấy thức ăn đổ vào máng, chúng chỉ việc ăn rồi lăn kềnh ra ngủ. Những con chim ngoài lồng rất ganh tị với những con trong lồng. Người ta quan sát ghi chép trong vòng 4 tháng, rồi một hôm người ta mở cửa lồng trộn chung hai loại bồ câu lại với nhau, sau đó họ ùa ra bắt chúng. Và em biết điều gì xảy ra không, những con bồ câu thắt dây màu xanh bay vút lên trời, đậu trên những cành cây cao nhìn xuống, còn những con bồ câu thắt dây màu đỏ ngoan ngoãn đứng im để người ta bắt, chúng quá quen với những chiếc lồng và chuyện sống tiếp ở trong đó chẳng có ý nghĩa gì với chúng cả, tuy nhiên có một con trong số chúng đập cánh cố gắng bay nhưng vô ích, nó quên mất cách bay là như thế nào. Cuối cùng, khi cuộc thí nghiệm kết thúc tất cả những con bồ câu thắt dây màu đỏ đều bị đem đi làm thịt. Em nghĩ em ở đâu, trong lồng hay ngoài lồng?- cô thấp giọng, buồn buồn - Nhưng em thấy đấy, thực tế là tôi cũng không thay đổi được gì, đó là sau 40 năm đi dạy tôi mới nhận ra, thật sự rất khó phá chiếc lồng nếu những con chim không khao khát tự do.

Sau đó, tôi đứng dậy chào cô ra về, tôi hứa sẽ đến thăm cô lần nữa.

Trên đường về tôi cứ suy nghĩ mãi. Những con chim trong lồng. Tôi là một con chim trong lồng, nhưng liệu tôi có muốn thoát ra khỏi cái lồng đó, khi mà tôi chẳng biết giới hạn của cái lồng đó ở đâu?

Còn bạn, bạn có phải là một con chim trong lồng không, bạn có biết giới hạn của cái lồng này không?