Làng tôi

yền cành bước ba bước bốn. Có khi đi lúa lại vô tình đá chân vào chú chim nhỏ đang cố kéo những chú sâu đang bị vùi dưới những hạt lúa giữa sân nắng chang chang. Mỗi độ tháng mười, nào là chim én, chim xanh bay lượn trên cánh đồng bao la lúa chín vàng, có khi đậu trên nón những người đang lom khom cắt lúa. Như là chúng nghỉ mệt sau những lúc bay tìm bắt những chú cào cào, châu chấu vụt bay lên bởi bàn tay người khươ từng thăn lúa mà cắt. Cắt gom từng cụm để những chàng thanh niên kéo những chiếc cỗ bịt mùng nặng trịch trên từng ô ruộng sình lầy mà đập . Cái âm thanh bùm bụp, rào rào khi những chàng thanh niên đập lúa xuống cỗ, khi những hạt lúa rơi vào cỗ nay còn đâu?... Thay vào đó là những âm thanh phành phạch, xình xịc của những chiếc máy thổi lúa vang lên suốt ngày trên cánh đồng nho nhỏ nuôi chị em tôi. !

Những chú ruồi chốc chốc lại lao thẳng vào mặt tôi như những chiếc máy bay thần phong hồi làng Bình tôi mới hình thành chẳng bao lâu. Cái biến cố năm 1964 khiến tôi không bao giờ quên! Chính những chú ruồi đã đưa tôi về với thực tại của ngày hôm nay, của bây giờ và đang ngồi bên cạnh con bé. Rằng mọi thứ đã đổi thay nhiều lắm, rằng hiện trạng sinh thái bây giờ rất đáng lo ngại, rằng đời sống xóm làng đang phát triển rất nhanh, rằng lớp trẻ bây giờ nghĩa thoáng và làm tất cả mọi việc nhanh hơn chúng tôi rất nhiều, có những chuyện ngoài sức tưởng tượng của tôi.

Nghĩ cũng lạ, sự nổi tiếng thời này hóa ra cũng rất dễ dàng. Một cô bé viết thư tình trên mạng Internet gì đó cũng giật được giải văn chương, một anh chàng suốt ngày cờ bạc để đến khi không còn một xu dính túi rồi quay lại chỉ điểm thì cũng nhận được giấy khen có công trong bài trừ tệ nạn xã hội. Thật giả nó cứ loạn xì ngầu vì cái cân giá trị và độ tin cậy của nó chẳng còn ai muốn quan tâm làm chi nữa. ....

- Hôm bữa Dì nói sẽ viết bài gửi cho báo về mấy vụ đụng xe ngoài hàng nhất Dì đã viết chưa?

Con bé đột ngột lên tiếng.

- Chưa,..... à mà có!

Tôi nói là để lảng xa đi câu chuyện buồn trong đầu con bé.

- Dì định viết về ý thức sinh hoạt của bà con ta, Dì sẽ viết về con đường xứ mình thì nhỏ nhưng xe lớn lại lưu thông quá nhiều. Cú vài ba bữa lại nghe tin có tai nạn giao thông, không bị người khác đụng thì cũng là do say rượu đụng nhau dẫn đến qua đời. Dì sẽ viết về các loại rác được đựng trong bao và chất thành đống như đống rơm bốc mùi hôi thối, người ta đưa ra chỗ tập kết chờ xe rác gom mà chẳng ý thức, có khi để ngay cổng nhà người khác, ngay cửa tiệm của ông này bà kia. Nơi người ta kinh doanh, cũng phải kiếm từng miếng cơm hạt gạo. Ấy vậy mà người ta ăn tô to bát lớn rồi vất đi, gom ra trước cổng người khác mà đổ, thế thì khách nào chịu nổi cái mùi đó mà vào tiệm người ta được hả con? Dì sẽ viết về mấy con heo, con mèo chết và bốc mùi trên đường ra ruộng nữa! Sao súc vật nhà người ta chết , người ta không mang chôn cho tốt vườn sạch đất mà lại đem vứt ra ngoài đường cho người khác phải ngửi, phải gom đem chôn! Con có còn nhớ cái đợt dịch heo tai xanh vừa rồi không? Nhà dì làm gì có heo con. Ấy thế mà ai đó cũng vất xuống ao nhà Dì một cái bao trong đó có hai con heo đã chết, khi Dượng con phát hiện ra thì nó cũng bắt đầu rữa ra rồi,....

- Nghe cũng hay lắm đó Dì! Dì cứ viết đi, lần này nhất định con sẽ không chọc quê Dì như những bài thơ trước mà Dì viết tặng Dượng đâu.

Con bé có vẻ đã bớt buồn.

- Dì sẽ viết chứ! Dì sẽ viết thêm một bài thơ hay bài văn để tặng cho cháu gái Dì lúc lên xe hoa về nhà chồng nữa kìa.

Con bé mắc cỡ mà đấm vào vai tôi thùm thụp rồi quay đi chỗ khác, mặc cho tôi cười vui như vừa bắt được một kho tàng quý giá.

- Mà con cũng bộn tuổi rồi đó, mai mốt mà lấy chồng thì mẹ con cũng hết được nhờ cậy chi luôn.

Con bé mắc cỡ, đứng dậy bước vào nhà và buông lời trở ra:

- Chồng con chi Dì ơi!

Nhìn theo dáng đi của nó, cái lưng mảnh mai của đứa con gái tuổi đôi mươi. Ừ, chồng con làm gì? Cái đời mẹ nó chưa đủ khổ hay sao? Cũng chồng, cũng con đấy! Nhưng anh rể tôi cũng theo tàu theo ghe mà đi biền biệt gần hai chục năm không biết ở phương nao, sống hay đã chết. Để hôm nay lại xuất hiện trước mặt chị tôi và con bé. Hai mẹ con nó phải dựa vào nhau, dựa vào hàng xóm láng giềng, dựa vào cái chòi lá bé nhỏ này mà sống cho đến nay.

Chợt con Bé kêu vọng ra:

- Dì ơi, Dượng hỏi có Dì bên này không, về đón thằng Hai dùm vì Dượng hôm nay về muộn.

- Ừ, Dì về luôn nghen con!

Bước những bước đầy những câu hỏi ngổn ngang mà con bé hỏi tôi, không biết sẽ trả lời như thế nào với nó. Chợt nhớ đến câu thơ:

" Phải chi lên được đến trời,Hỏi trời sao để cho đời khổ đau." (*)

Câu thơ nó ấm áp mà như đang than trách, tôi bị nó xuyên vào máu, vào thịt như một vòng gai ngoằn nghèo. Cuộc sống quê tôi, của Chị tôi và bao mảnh đời khác trong làng tôi hay những nơi khác là vậy. Nó khiến tôi ưu tư suy nghĩ mãi, vì Cái gì nó đã đi vào lòng người thì cũng như thế thôi, chẳng bao giờ nó thẳng cả!

(*) Câu thơ