Già cả rồi

Bà khẽ cầm tay ông bằng đôi tay đã nhăn nheo của bà. Tay ông to và thô ráp. Cánh tay anh Mạnh ngày nào đã cầm tay bà tìm chỗ nấp khi chiếc khu trục lượn lờ chĩa đại liên xuống cánh đồng. Giờ đây, anh Mạnh của bà đã già hơn nhưng vẫn là người mà bà đã yêu thương và chăm sóc suốt mấy chục năm.

***

Bà San đã ra đến đồng. Cỏ ướt lạo xạo dưới gót chân bà. Trời hẵng còn sớm. Đâu đó, lác đác vài người cũng đã ra đồng. Dòm thửa ruộng trắng lăng nước, dường như có quả tạ nặng cả trăm kí đeo trên hai chân bà. Không phải bà ngại cực. Đời nhà nông bám gốc lúa lùn. Cái khó cái khổ đã đeo gót chân bà hàng chục năm nay như đỉa đói đeo chân trâu thì bà còn ngại gì nữa.

Thửa ruộng nhà bà năm nào như nấy, vì nằm ở chỗ trũng nên hễ mưa xuống là nước ngập như cái ao làng. Vào mùa này mỗi năm bà đều phải vác gàu sòng tát nước vào con mương chảy ngang cánh đồng cho giống khỏi úng. Những người nông dân như bà, cuộc sống lao động gắn với cây lúa chỉ mong thuận mưa thuận gió, mùa màng bội thu. Chỉ mong vậy mà có mấy khi được toại ý. Mấy hôm trước, thấy trời không mưa, bà mừng thầm trong bụng rằng năm nay bà không phải dặm sạ cực nhọc nữa. Ngờ đâu, giống vừa gieo xuống, ông trời đã trêu ngươi bà. Nhìn ruộng nhà người ta, lúa đã cắm chông cả mà ruộng nhà bà, giống còn ngủ trong nước. Bà lắc đầu thở một hơi dài rồi lội chân xuống đồng.

Con cái bà , thương má đã lớn tuổi nên khuyên ngăn không cho bà làm lúa nữa. Bà không nghe

"Bây không biết. Nhà có ruộng mà không làm được lúa. Người ta đi ngang nhìn, người ta cười. Người ta nói có mỗi đám ruộng cũng làm không xong. Đất mà bỏ hoang, phụ đất thì lấy gì mà ăn hả con. Làm chi thì làm nhưng còn ruộng thì còn bám lấy mà trồng lúa", bà bảo.

Ba đứa con bà đều đã có vợ có chồng. Con trai con gái, con dâu con rể, đứa làm nhà nước, đứa làm tư nhân cũng đủ chu cấp cho bà hàng tháng. Chúng đòi nuôi bà nhưng bà không chịu. Vẫn cứ một năm hai mùa, bà làm ruộng. Dù có cực khổ đến mấy, bà cũng không để cho thửa ruộng ba sào rưỡi thành đất hoang.

Bà dừng tay nghỉ mệt. Bà leo lên cái chỏm đất ở góc ruộng. Bà vấn điếu thuốc lá và hút một hơi. Bà uống ngụm nước chè xanh. Nhà nông, cứ trầu cau, thuốc lá và nước chè là đủ để lại sức.

Bà ngồi nghỉ, mắt nhìn về khoảng đồng phía trước. Trước mặt bà hơn trăm mét, dọc hai bên đường quốc lộ là những tòa nhà, những bãi xe, những công ty vận tải với hàng rào thép B40 bao quanh mỗi khu - tách cao và nổi bật với ruộng đồng bên dưới. Cách đây vài năm, nơi những khu nhà đó mọc lên hẵng còn là đồng ruộng. Từ khi thành phố có dự án phát triển kinh tế địa phương bà thành cổng thương mại phía nam thành phố, người người đổ xô về mua đất ruộng dọc hai bên đường để kinh doanh. Bà còn nghe đâu thành phố dự định quy hoạch xã kế bên thành làng đại học. Ông bí thư Thành ủy cho xây một cây cầu vượt, bắc ngang qua cánh đồng, ngang qua con sông ngăn cách hai xã, tạo một đường thông từ quốc lộ 1A đến công trình quy hoạch. Ruộng đồng được lấp phẳng cho nhu cầu quy hoạch và xây dựng công ty, đường sá, cầu cống. Người ta lắp đèn cao áp sáng choang cả một con đường dài. Người ta phát triển kinh tế. Những người dân quê được tiền đền bù thì bỏ hẳn chiếc áo làm đồng nhuộm phèn bạc phếch. Họ mua xe máy, làm nhà, gửi ngân hàng... Trông mặt ai cũng phơi phới. Bộ mặt nông thôn đổi mới sau chính sách thành phố, đã không còn vẻ chân chất của những làng quê Việt mà cây lúa gắn bó bao đời nay.

Quê bà đã và sẽ bớt đi những cánh đồng. Người dân sẽ chẳng mấy ai còn làm nông nữa mà người người nhà nhà vẫn phải cần gạo cho bữa cơm.

Bà biết, rồi người ta cũng sẽ quy hoạch đến ruộng nhà bà. Bà cũng mong như thế. Hơi nửa đời người làm nông, bà không còn nhiều sức lực như trước. Bỏ ruộng không đặng, bà chỉ mong một ngày bà có thể vứt cuốc một cách thảnh thơi mà không phải bứt rứt vì cái gốc nông dân hàng chục năm dằn vặt.

Gần trưa, ruộng đã gần cạn nước. Những hạt giống với mầm sống bé tý nằm ngái ngủ trên nền bùn. Nước cạn. Mấy con rạm bò lổm ngổm tìm chỗ trú. Vài con ốc bươu quấn quýt với bùn nhão, chậm rãi như không hề di chuyển. Giờ này người đi làm đồng đã về cả. Bà còn chần chừ cho kịp xong thửa ruộng để chiều khỏi mất công ra lần nữa. Đồng rộng mênh mông chỉ còn mỗi mình bà, dáng gầy guộc đứng tát nước.

Việc đồng áng xong xuôi, bà San quày quả vội về nhà để kịp nấu bữa trưa cho chồng. Bà hy vọng chồng bà ở nhà đã cắm cơm rồi. Cuộc sống hiện đại thật tiện lợi. Chỉ cần bật nút là cơm chín. Nấu ăn thì đã có bếp gas, bếp điện. Chẳng phải như hồi trước, đi làm đồng về, đã mệt còn phải còng lưng thổi lửa, nhọ nồi quệt cả lên mặt còn chưa rửa sạch bùn.

Bà về đến nhà lúc giữa trưa. Từ cổng bà thấy ông Mạnh - chồng bà - tươm tất áo quần trên chiếc dream lùn chạy ra. Ông Mạnh nhìn bảnh bao với chiếc quần tây đã được bà là thẳng nếp. Áo sơ mi sọc dài tay cũng được là thẳng. Nom ông trẻ hơn so với tuổi sáu hai của mình. Ông đẹp h