Đón ba về

là miếng cơm ăn cho qua ngày, mấy bộ quần áo mặc, vậy mà coi bộ cũng khó quá chừng! Hai người chị lớn cũng tìm vài việc linh tinh để phụ má kiếm đồng vô đồng ra cho mấy đứa em. Thằng con trai kế đi học, thằng kế nữa mới ba bốn tuổi suốt ngày đi chơi với đám trẻ trong xóm, còn thằng trai út nằm một mình khóc bù lu bù loa.

Má họ có một tiệm tạp hóa lụp xụp ngoài chợ. Gọi là tiệm cho sang chứ thực ra là cái chòi bán vài món lỉnh kỉnh chẳng ra gì, nhưng ai cần mua thứ gì cũng đều được đáp ứng. Nếu món hàng khách mua trong tiệm có thì bán, còn không có thì bà đi mua ở tiệm kế bên rồi về bán cho khách. Cái kiểu tạp hóa "dã chiến" hay tạp hóa "chạy giặc" nầy coi ra cũng ngộ. Lúc nào thấy tiệm vắng khách bà chạy về nhà dòm ngó đám con mình. Hai đứa con gái lớn đứa bán bánh cam bánh còng, đứa bán sơ ri đậu phộng và thằng con trai đi học đều khỏi lo, chỉ có hai thằng nhỏ phải tới lui coi sóc nhiều. Khi thấy thằng con đi long nhong ở mé đìa, bà í ới kêu lên coi chừng té, còn thằng út thì phải ru cho nó ngủ, khi nó khóc phải dỗ cho nín... Tất tả chạy ra tiệm bán rồi tất tả chạy về nhà coi chừng mấy đứa con, kể ra cũng lắm chuyện phải lo. Nhưng mà, bà vẫn làm mà không cần dựa dẫm vào ai. Bà muốn chứng tỏ cho mọi người thấy rằng: "Không có đàn ông trong nhà, má con tôi vẫn sống được!".

Mấy chục năm trôi qua, những đứa con càng lớn cũng đồng nghĩa với người má càng già nua giữa cái cuộc sống lúc nào cũng trẻ trung, vội vã nầy. Thời gian phủ lên đôi cánh tay của bà một màu đen đúa và càng ngày càng trở nên ốm yếu, teo thắt lại như chỉ còn da với xương. Tiệm tạp hóa của bà sang lại cho người khác từ lâu lắm rồi, con cái ra làm ăn riêng, bà khỏi phải lo cho ai nữa. Mấy đứa con cũng dụng vợ gả chồng gần hết, đám cưới của họ chủ hôn không bao giờ là người đàn ông. Chỉ có bà, bà lo chu tất mọi thứ. Hình như con bà đã quên cái tiếng "ba" từ lâu lắm rồi. Mà cũng phải, mấy chục năm rồi chứ đâu phải ít, con cái trong nhà còn có người không biết mặt ba, hàng xóm dễ gì còn được mấy người nhớ về người đàn ông ấy.

Người đàn ông đó, hai mươi năm chưa một lần trở về. Hai mươi năm, gia đình năm chị em ấy chưa từng nghĩ đến "trách nhiệm" nào đó mà ba phải dành cho họ, nhưng những gia đình khác. Chưa bao giờ mơ ước rằng sẽ có một ngày ba xuất hiện, rồi cho cái bánh cục kẹo. Cũng chẳng khi nào nghĩ rằng mình cần phải có ba để cho... giống thiên hạ. Đối với họ, ba là một khái niệm xa xỉ lạ lẫm, nhưng họ cũng chẳng cần, chẳng quan tâm đến. Vậy mà, nay "ổng" đã trở về. Thật ra thì đây là một chuyện có dự tính trước. Bà vợ sau của ông và đám con đã tính toán đâu vào đấy hết rồi. Khi biết bịnh của ông khó qua khỏi, họ đã bàn tính đưa ông về với gia đình con ruột để khỏi phải gánh trách nhiệm. Nào ngờ, con ruột chưa kịp rước về thì ông đã tắt thở. Vậy là họ càng phải nhanh chóng tống khứ ông ra khỏi nhà càng nhanh càng tốt.

Hồi trưa, lúc điện thoại cho các cậu về, cậu Tư đâu có muốn rước ba mình, các dì thì lại muốn đưa tiễn ông khúc cuối cùng đó, nhưng mà...

"Thì đó, bởi người trong nhà không biết ba. Vả lại ba có cần tới mình đâu, mấy chục năm sống với một người phụ nữ khác, không chừng ông ấy đã có cả bầy con rồi...".

Cậu Tư chưa nói xong, dì Hai đã vội chen vào:

"Nhưng mà, dù sao ổng cũng là ba mình, mình là cốt nhục của ổng mà".

"Ổng có nuôi mình được ngày nào không? Mà nghĩ cũng ngộ thiệt chị Hai à, sao đám con của ổng với cái bà vợ đó không lo cho ổng mà kêu mình rước ổng về? Mấy chục năm nay ổng lo cho cái lũ đó cả đời rồi, bây giờ tới phút cuối nó lo cho ổng không được sao?".

Dì Ba từ nãy đến giờ chỉ ngồi lặng thinh, đợi cậu Tư nói xong mới lặng lẽ nhìn cậu rồi nói với vẻ trầm tư:

"Thì đành là vậy, nhưng mà... Thôi, dù gì cũng hết kiếp người. Ổng lo cho ai kệ ổng, người ta đối xử với ổng thế nào mình cũng đừng trách móc người ta. Nhưng sự thật thì ổng vẫn là ba mình. Ổng không nuôi mình nhưng cũng đã có cái công... mang tiếng 'ba' thôi thì còn phút cuối nầy mình rán làm cho trọn cái đạo hiếu. Còn mầy có cần ổng hay không đó là chuyện của mầy".

Im lặng lại tràn về. Cái nhà đã chật kín người - năm người con thêm chồng vợ của họ, rồi con cháu - vậy mà không ai nói tiếng nào, muỗi bay vo ve nghe phát sợ. Cậu Út mang cặp kiếng trắng dáng vẻ thư sinh, rít điếu thuốc, thả một vệt khói trắng bay lờ đờ trước nhà. Vệt khói dường như bay đến từ rất lâu rồi và dường như không tan, không bao giờ tan, cứ chờn vờn trong ngôi nhà. Cậu Út ngồi nhìn mọi người một lúc rồi lên tiếng:

"Em không biết mặt ba, mấy anh chị còn được ba bồng ẵm, chứ em thì... Nhưng mà dầu sao ổng cũng là ba mình. Chị Ba nói phải, sự thật vẫn là sự thật, mình vẫn mang dòng máu của ổng. Em biết ở đây không ai thương yêu gì ổng hết, bởi vì có ai có ấn tượng gì với ổng đâu. Nhưng mà thôi, ổng sống sao cũng được, chết rồi mình là con phải lo cho ổng có chỗ nơi an nghỉ. Chuyện cũ... thôi, chấp làm gì. Việc nhỏ nhoi cuối cùng nầy, mình lo cho ổng đi".

"Nói như mầy vậy..." - Cậu Tư nói chưa hết câu,