Bản Sang sau mưa

Khi lòng ta đã hóa những con tàu...

Đất nước nhỏ bé của Ngọc không như Ấn Độ, không phải nơi nào cũng có tàu hỏa đi đến, cô còn phải đi thêm 6 tiếng đi ô tô nữa mới đến được nơi cần đến. Ngọc đã đến bản Sáng sau một ngày mưa. Dân bản ra đón cô, tất cả bọn họ vẫn nhận ra cô sinh viên tình nguyện với đôi mắt đen láy và hai cá má lúm đồng tiền xinh đẹp năm nào. Ngọc đã lên đây cùng đoàn sinh viên tình nguyện thành phố vào năm học thứ ba đại học, ở lại đây mấy ngày để giúp dân bản làm đường, phát quà cho trẻ em nghèo... Ngọc nhận ra từ ngày đoàn tình nguyện của cô rời đi đến giờ bản nhỏ này vẫn không có gì đổi thay, vẫn chưa có điện, vẫn nghèo nàn, trường tiểu học của bản vẫn là cái dãy nhà mái ngói bạc màu, tường gạch chưa trát vữa trông cũ kỹ và đường ra thị trấn vẫn còn xa hun hút.

Ngọc ở lại nơi này, nơi sẽ chẳng ai biết để mà tìm đến cô. Ngọc xin đi dạy học cho trường tiểu học của bản, đúng lúc nhà trường đang thiếu giáo viên mà một cô giáo giỏi giang và xinh đẹp như Ngọc từ một thành phố xa xôi đến, xin dạy học miễn phí đối với bản sáng quả là một món quà trời cho. Ngọc ở phòng ở cho giáo viên tại trường, Ngọc ở cùng chị Nguyệt và Thường hai chị cũng là giáo viên cắm bản. Nhà các chị ở ngay thị trấn nên ngày nghỉ các chị về nhà suốt, nhưng rất ít khi Ngọc phải ngủ một mình. Cứ mỗi lần hai người bạn cùng phòng đi vắng lại có những đứa học trò đến, chúng làm bạn với cô để cho cô bớt sợ cái màn đêm tịch mịch ở cái bản này. Các em học sinh của trường tiểu học bản Sáng yêu quý Ngọc lắm, đi rừng về hái được quả ngon, hoa đẹp chúng nó đều dành đem đến tặng cô. Chiều tối cuối tuần nào chúng cũng đem sách vở đến nhà cô học và bắt cô hát hò, kể chuyện cho chúng nó nghe, chúng nó tìm đến cô những lúc bị bố mẹ đánh mắng, những lúc buồn, những lúc có câu hỏi cần tìm lời giải đáp...

Ngay từ những ngày đầu tiên đến dạy học ở bản Sáng Ngọc đã gây được nhiều cảm tình trong trái tim thơ ngây của những đứa học trò nhỏ ấy. Vào lớp Ngọc thấy đứa nào cũng lem luốc, đầu tóc bù xù, quần áo nhàu nhĩ, lớp Ngọc dạy là lớp ba và học sinh của cô nhiều đứa chưa thạo tiếng phổ thông. Ngọc liền chạy về phòng ở của mình lấy một chậu nước, một bánh xà phòng và một cái khăn đem lên lớp, cô rửa tay cho từng đứa học trò một. Lần lượt mười chín đứa trẻ được cô giáo của chúng rửa tay cho, với đôi tay mềm mại, động tác dịu dàng ân cần Ngọc khiến lũ trẻ nhem nhuốc ấy ngỡ ngàng. Ngọc còn về lấy cái lược chải đầu cho từng đứa nữa, những học trò nữ còn được cô buộc bện tóc cho rất khéo và đẹp, được cài thêm những chiếc nơ xinh xắn nữa nên chúng nó thích lắm. Bài giảng đầu tiên của Ngọc là bài giảng về lòng yêu cái chữ, về sự trân trọng với sách vở. Cuối tuần rảnh Ngọc cuốc mảnh đất sau trường trồng hoa và rau cỏ, cô nhờ chị Nguyệt xuống thị trấn mua hộ các loại hạt giống, sau một đợt đi thăm quan cách trồng trọt của những người dân trong bản và về nhà đọc thêm sách kỹ thuật trồng trọt chăn nuôi cô đã tự trồng được những luống rau xanh mơn mởn, những bụi hoa rực rỡ sắc màu.

Một buổi chiều sau mưa Ngọc đi rừng hái măng cùng bọn học trò, lúc ấy ở bản Sáng đang là tháng năm, mùa mưa tháng năm măng Lay (một loài măng nhỏ rất ngon) mọc rất nhiều. Chẳng biết hái nhưng Ngọc đi cùng mấy đứa học trò để chơi là chính, cô rất muốn xem rừng nó như thế nào. Ngọc toàn phải đi sát sau bọn học sinh vì sợ bị lạc. Đến cuối chiều khi học sinh đã hái được đầy gùi măng thì cô giáo mới được có vài củ măng. Ra khỏi rừng mấy cô trò lại gặp thằng Pí đang khóc thút thít ở ngoài bờ suối, Ngọc biết đã mấy hôm nay thằng bé này không đi học. Hỏi vì sao nó khóc nó không trả lời, mãi một hồi mới biết là nó đi chăn trâu nhưng mải bắt chim nên làm mất trâu rồi, đến tối mà không tìm được trâu là về nhà nó sẽ bị bố mẹ đánh và không cho ăn cơm. Ngọc hết sức lo lắng nhưng cô bảo trời tối rồi mấy cô trò không thể nào mà tìm được đâu phải về thông báo với bố mẹ cùng đi tìm thì mới được. Thằng Pí không nghe, nó sợ bố nó lắm, Ngọc bảo không sợ đâu cô sẽ về cùng, sẽ giải thích với bố mẹ nó hộ, thằng Pí vẫn không chịu nghe, nó còn khóc to hơn nữa. Lúc đó bọn cái Mỉ mới bảo với Ngọc là bố thằng Pí rất nóng tính và hay đánh thằng Pí lắm, chỉ đi chăn trâu thấy nó không được no cỏ, trông bụng không được căng tròn là bố nó đã đánh rồi chứ đừng nói gì đến chuyện làm mất trâu.

Ngọc với mấy đứa học trò liền cùng nhau đi tìm, vì sợ bị lạc và sợ bóng tối nên mấy cô trò không dám chia nhau ra tìm, mất hơn một tiếng đồng hồ họ vẫn không tìm được. Mấy đứa con gái cũng sợ bố mẹ mắng vì về muộn nên chẳng muốn đi tìm nữa, Ngọc bảo chúng về nhà còn cô cũng thằng Pí cũng cùng về nhà nó, đúng như lời bọn học trò kể, bố thằng Pí không thèm nghe nó giải thích nửa lời, cầm roi ra đánh nó tới tấp trước mặt Ngọc. Thằng bé khóc thét lên, nó van xin bố nó đến thảm thiết mà ông ta chẳng tha, mẹ nó thì đang địu đứa nhỡ trên lưng, tay thì bế đứa nhỏ cũng đang khóc, người đàn bà ấy cố nài nỉ chồng tha cho thẳng còn nhỏ mà ông ta chẳng thèm nghe. Ngọc lao đến ngă